Zaobserwowali grawitację Einsteina w świecie kwantów

wczoraj, 09:05

Spadający atom przyspiesza pod wpływem grawitacji. Mechanika kwantowa dodaje do tego obrazu zmianę fazy fali materii. Międzynarodowy zespół naukowy po raz pierwszy zmierzył tę zmianę względem fali nieruchomej. Wynik okazał się zgodny z przewidywaniami wynikającymi z zastosowania zasady równoważności Einsteina do obiektu kwantowego.



Sensacja pod Żórawiną. Badali cmentarz sprzed 1600 lat, znaleźli kurhan sprzed 5000 lat

3 września 2026, 10:00

Od niemal 100 lat stanowisko archeologiczne w okolicach podwrocławskiej Żórawiny było znane jako cmentarzysko z końca okresu wpływów rzymskich i początków wędrówek ludów. Odkrywano tam pochówki sprzed około 1600 lat. Jednak podczas tegorocznego sezonu badawczego okazało się, że teren ten wykorzystywano już tysiące lat wcześniej. Sensacyjnego odkrycia dokonano w ostatniej chwili, gdy archeolodzy przygotowywali się do zakończenia prac. Właśnie wtedy na ziemi zauważono kolisty zarys o średnicy około 4 metrów. Okazało się, że to kurhan sprzed tysiącleci z centralną komorą grobową.


Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji

1 września 2026, 09:12

Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.


Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe

31 sierpnia 2026, 13:10

Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.


Koncert metalowy zwiększył tolerancję uczestników na ból

28 sierpnia 2026, 08:47

Lydia Schneider i Thomas H. Fritz z Instytutu Ludzkiego Poznania i Nauk o Mózgu im. Maxa Plancka postanowili sprawdzić, czy intensywne przeżycie muzyczne może zmienić sposób, w jaki organizm radzi sobie z bólem. Badanie przeprowadzili podczas Wacken Open Air – jednego z największych festiwali metalowych na świecie.


W Chlebach odkryto monumentalny kompleks kultowy o 1000 lat starszy od Stonehenge

26 sierpnia 2026, 13:51

W Chlebach w środkowych Czechach archeolodzy znaleźli okrągły monumentalny obiekt kultowy sprzed około 6500 lat. Jest więc on o około 1000 lat starszy niż Stonehenge. Odkrycie daje nam możliwość lepszego poznania wiedzy astronomicznej rolniczych społeczności neolitu Europy Środkowej.


Zdrowe życie superstulatków. To dzięki nietypowej populacji komórek odpornościowych?

21 sierpnia 2026, 08:06

Superstulatkowie – osoby, które przekroczyły 110. rok życia – fascynują naukowców i nie tylko ich. Są naturalnym przykładem zdrowego starzenia się. Z jakiegoś powodu unikają najczęstszych chorób wieku podeszłego, w tym nowotworów. Naukowcy z RIKEN, Uniwersytetu w Osace, Uniwersytetu Keio oraz Human Technopole, pracami których kierowali Kosuke Hashimoto, Piero Caminci i Yasumichi Arai, zwracają na łamach Cell Reports uwagę, na obecność w organizmach superstulatków rzadkiej populacji limfocytów T.


Komputery kwantowe: IBM łączy moduły kriogeniczne w jeden system

20 sierpnia 2026, 14:18

Komputer kwantowy może działać, jeśli jego procesor zostanie schłodzony niemal do temperatury zera absolutnego. To jedno z najpoważniejszych wyzwań inżynieryjnych stojących przed twórcami takich maszyn. IBM ogłosił właśnie znaczący postęp na polu informatyki kwantowej. Firma po raz pierwszy połączyła dwa niezależne moduły kriogeniczne w jeden system chłodzący, prezentując w ten sposób architekturę, która ma docelowo pozwolić na spięcie setek procesorów kwantowych w jednej maszynie.


Pod Wrocławiem archeolodzy badają cmentarzysko sprzed 1600 lat

20 sierpnia 2026, 10:05

Kilkanaście kilometrów od Wrocławia, pod cienką warstwą ziemi, leżą szczątki ludzi, którzy żyli w jednym z najbardziej burzliwych okresów europejskiej historii – u schyłku epoki rzymskiej, gdy kontynentem wstrząsały wielkie wędrówki ludów. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Uniwersytetu Wrocławskiego wrócili na stanowisko znane nauce od lat 30. XX wieku. Już w pierwszych tygodniach prac trafili na niezwykłe znaleziska: skrępowane stopy, ciało wrzucone niedbale do grobu i ślad silnego uderzenia w czaszkę.


Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję

19 sierpnia 2026, 08:55

W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy